چالش ها و اصول کاربردی تنظیم قراردادهای فناوری محور و کسب و کارهای نوآورانه

دسته بندی ها : ویدیو 7 مرداد 1399 مدیریت 269 بازدید

در قراردادهای تحقیق و توسعه مجموعه‌ای درخواست فعالیت‌های نوآورانه دارد مثال: طراحی نرم‌افزار، پلت فرم، فناوری، تولید یک ماده و یا ساخت یک دستگاه. تمام این موارد چون جنبه فناورانه دارند تحقیق و توسعه نامیده می‌شوند. قراردادهای تحقیق و توسعه لزوماً گزارش نیست. ممکن است دستگاه، نمونه نیمه‌صنعتی و یا پرتو تایپ باشند. مهم‌ترین نکته در این نوع قراردادها مسئله‌ی تسهیم مالکیت فکری است. یعنی فعالیت‌های نوآورانه و دست آوردهایی که از این جنس قرارداد حاصل می‌شود، متعلق به کیست؟ معمولاً کارفرماها به دلیل قدرت مذاکره‌ای بالایی که دارند، شرطی می‌گذارند که 100% این حقوق متعلق به کارفرما باشد و این برای شرکت‌ها و مجموعه‌های دانش‌بنیان خطرناک است. به دلیل اینکه اگر چند قرار به این صورت منعقد شود در قراردادهای بعدی مشاهده می‌کنید که تمام حقوق را به کارفرما واگذار کرده‌اید. استراتژی‌هایی وجود دارد که به افرادی که قدرت مذاکره‌ی بالایی ندارند کمک می‌کند این شروط را خنثی و یا تعدیل کنند. 1)درخواست درصد حداقلی کنید. ممکن است این سهم اندک برای کارفرما چشمگیر نباشد اما مال مشاعی می‌شود و می‌توان با همان سهم، قرارداد را بلاک نمود که به آن استراتژی (IC blocking) گفته می‌شود که در حقوق ایران قابل اعمال و اجرا است و مبنای حقوقی دارد. اگر در این نوع قراردادها سکوت کنید قانون مالکیت را به کارفرما می‌دهد؛ بنابراین اگر قرارداد هیچ شروطی نداشته باشد به نفع کارفرما و به ضرر نوآور یا فناور است. بند ح ماده 5 قانون 1386 در زمینه ثبت اختراعات، علائم تجاری و طرح‌های صنعتی می‌گوید: حقوق مالی اختراعات ناشی از قرارداد یا استخدام متعلق به کارفرما است ولو اینکه خلاف آن در قرارداد تصریح شده باشد.

وقتی رابطه‌ی پیمانکاری یا استخدامی با شخصی برقرار است، در هر دو قرارداد اصل بر این است که دست آوردهای نوآورانه، خلاقانه و اختراعات متعلق به کارفرما است مگر اینکه خلاف آن در قرارداد پیش بینی شده باشد.

یکی دیگر از استراتژی‌ها استثنا کردن دست آوردهای پیشین است. اگر توان دریافت سهمی از مالکیت فکری ندارید، دست آوردهای پیشین را استثنا کنید؛ یعنی هر آنچه قبل از قرارداد وجود دارد برای مالک است و آنچه در قرارداد ذکر می‌شود مربوط به طرف مقابل است. مراقب پیوست‌های قرارداد باشید.

در خصوص تاریخ قرارداد این سؤال پیش می‌آید که تاریخ اعتبار قرارداد، تاریخ امضای آن است یا تاریخ ابلاغ آن و یا تاریخ تبادل آن است. اگر شما در قرارداد متعهد هستید یعنی پول دریافت می‌کنید و در قبال آن کاری انجام می‌دهید، در این نوع قراردادها بهتر است  تاریخ قرارداد،تاریخ دریافت پیش‌پرداخت باشد. برای مثال: تحویل فاز یک، سه ماه بعد از دریافت پیش‌پرداخت.

در تمام قراردادها معمولاً یک ناظر وجود دارد. اگر فضای جلسه اجازه می‌دهد حتماً برای ناظر ددلاین فیکس کنید. زمان بگذارید. اگر قدرت مذاکره‌ی شما بالا است شرط دیگری بگذارید مبنی بر این عنوان که در صورتی که  ناظر در موعد مقرر اعلام نظر نکرد به معنای تأیید کار است.

راجع به قراردادهای سرمایه و تجاری‌سازی وقتی فردی سهیم می‌شود هزینه‌های اولیه کاسته می‌شود؛ زیرا فرد مشارکت‌کننده با استفاده از پول یا کار کمک می‌کند. مجموعه‌هایی که تجربه‌ی کسب‌وکار زیاد ندارند و بیشتر نوآوری داشتند در قراردادهای اولیه وارد مدل‌های مشارکت نشوند. باید در حد یک کسب‌وکار نوپا مذاکره کنند. همکاری همیشه از مدل‌های ساده‌تر آغاز شود حتی اگر درآمد آن کمتر باشد.

مسئله‌ی مهم دیگر این است که خیلی از افراد می‌گویند قانون تجارت ایران اجازه‌ی فعالیت درزمینهٔ کسب‌وکارهای نوآورانه و خلاقانه را نمی‌دهد. افراد دیگری که می‌گویند مفاد قرارداد نباید با قانون تجارت معارض باشد و افرادی که می‌گویند مهم قرارداد است، حرف دقیقی نمی‌زنند. اصل بر این است که هر آنچه در قرارداد سرمایه‌گذاری نوشته شده است لازم الاجرا است؛ در قراردادهای مشارکت خصوصاً قراردادهایی که منجر به تأسیس یک شرکت مشترک می‌شود این گونه خواهد بود. این قراردادها قابل اعتبار خواهند بود جز در مواردی که در قرارداد شروطی گذاشته شود که با مقررات عامره قانون تجارت سازگاری نداشته باشد. قواعد عامره، قواعدی است که خلاف آن نمی‌توان ترازی کرد. یک مشکل اساسی که نمی‌توان تفاهم‌نامه‌های خود را وارد ثبت شرکت‌ها کرد این است که در واقع اساس کار یک شرکت اساس‌نامه‌ی آن است و اگر وارد نشود کاری از پیش نخواهد رفت. دو نکته را باید در نظر گرفت:1) مقررات عامره قانون تجارت را بشناسید و خلاف آن‌ها توافقی انجام ندهید 2)وقتی توافقی انجام می‌دهید که مجاز است و تعارضی با اصول عامره ندارد اما بر خلاف قانون تجارت است، این توافق‌نامه‌ها را به صورت روشمند وارد اساس‌نامه کنید.

قراردادهای محرمانه ای که امروزه بر روی سایت‌ها وجود دارد عمدتاً ترجمه هستند. این ترجمه‌ها از نظام‌های حقوقی ثبت می‌شوند که در آنجا قوانینی برای حمایت از محرمانه‌ها وجود دارد اما در ایران حتماً باید اختصاصی سازی شود. خیلی اوقات مشکل از قرارداد نیست بلکه مشکل از مصداق قرارداد است. سعی کنید همه‌ی اطلاعات را مستند کنید.

در زمینه‌ی حل و فصل اختلافات اگر داوری خوب انجام گیرد بسیار سودمند است. از لحظه‌ای که شرط داوری امضا شود(لازم نیست کلمه داوری ذکر شود) دادگاه قرار عدم استماع دعوا صادر می‌کند.

مدیریت

راه آسان‌تری برای ارتباط با کاربران‌مان پیدا کرده‌ایم :) عضویت در کانال

مطالب پیشنهادی:

نظرات کاربران

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    لینک کوتاه :

    حقوق مادی و معنوی این تارنما متعلق به شبکه کسب و کار دانش بنیان می باشد. هرگونه کپی برداری از محصولات، دورهای آموزشی و محتوا پیگیرد قانونی دارد.

    0